Thép 1144 và 1117: So sánh chi tiết, nên chọn loại nào?

Thép 1144 và 1117 đều thuộc nhóm thép carbon AISI/SAE 1000 và được sử dụng nhiều trong gia công cơ khí. Tuy nhiên, hai mác thép này có sự khác biệt đáng kể về hàm lượng carbon, mangan, lưu huỳnh, khả năng gia công cắt gọt và cơ tính.

Trong thực tế sản xuất, AISI 1144 thường được lựa chọn khi doanh nghiệp ưu tiên khả năng gia công CNC, tiện tự động và năng suất cắt gọt. Trong khi đó, AISI 1117 là thép carbon thấp, có độ dẻo tốt hơn và thường được sử dụng cho các chi tiết cơ khí tải vừa như trục, chốt, cam và các chi tiết cần gia công nhưng không yêu cầu độ cứng quá cao.

Việc lựa chọn thép 1144 hay 1117 không nên chỉ dựa vào độ bền. Cần xem xét đồng thời phương pháp gia công, yêu cầu cơ tính, kích thước chi tiết, khả năng nhiệt luyện và điều kiện làm việc.

1. Tổng quan về thép 1144 và 1117

Thép 1144 là gì?

AISI 1144, còn được gọi là SAE 1144, là thép carbon trung bình có đặc tính dễ gia công cắt gọt. Điểm nổi bật của mác thép này là hàm lượng lưu huỳnh tương đối cao, giúp cải thiện khả năng hình thành và phá phoi trong quá trình tiện, phay, khoan và gia công CNC.

Theo dữ liệu MatWeb, AISI 1144 có hàm lượng carbon khoảng 0,40–0,48%, mangan 1,35–1,65% và lưu huỳnh 0,24–0,33%. Đây là những yếu tố quan trọng tạo nên sự khác biệt của 1144 so với nhiều mác thép carbon thông thường.

Nhờ khả năng gia công tốt, 1144 thường được sử dụng dưới dạng thép thanh kéo nguội hoặc thanh hoàn thiện để sản xuất các chi tiết như đai ốc, vít máy, đinh tán, chi tiết tiện và các sản phẩm cơ khí cần gia công hàng loạt.

Thép 1117 là gì?

AISI 1117 hay SAE 1117 là thép carbon thấp thuộc nhóm thép dễ gia công. Thành phần carbon của 1117 thấp hơn đáng kể so với 1144, trong khi mangan và lưu huỳnh được bổ sung ở mức phù hợp để cải thiện khả năng gia công.

Dữ liệu MatWeb cho thấy AISI 1117 có carbon khoảng 0,14–0,20%, mangan 1,0–1,3%, lưu huỳnh 0,080–0,13% và phosphor không quá 0,040%.

1117 thường được sử dụng cho các chi tiết cơ khí tải vừa như trục, chốt, cam, camshaft, stud và khớp nối vạn năng.

2. So sánh thành phần hóa học thép 1144 và 1117

Thành phần hóa học là yếu tố quan trọng để giải thích tại sao hai mác thép có tính chất và khả năng gia công khác nhau.

Các khoảng thành phần trên cho thấy 1144 có carbon và lưu huỳnh cao hơn 1117. Carbon cao hơn giúp 1144 có tiềm năng đạt cơ tính và độ cứng cao hơn sau các quy trình nhiệt luyện phù hợp. Trong khi đó, lưu huỳnh cao là yếu tố góp phần làm 1144 dễ gia công hơn.

Ngược lại, hàm lượng carbon thấp của 1117 khiến vật liệu có xu hướng dễ tạo hình và phù hợp hơn với các chi tiết không cần độ cứng khối cao.

3. So sánh khả năng gia công thép 1144 và 1117

Thép 1144 có ưu điểm gì khi gia công?

Một trong những lý do chính để sử dụng 1144 là khả năng tiện, khoan, ren và gia công CNC tương đối tốt.

Hàm lượng lưu huỳnh cao giúp tạo phoi dễ gãy trong quá trình cắt. Điều này đặc biệt có lợi khi gia công tự động với số lượng lớn, bởi phoi dài và quấn quanh dao có thể gây giảm năng suất hoặc ảnh hưởng đến bề mặt gia công.

Vì vậy, 1144 thường phù hợp với:

• Tiện CNC hàng loạt.
• Tiện tự động.
• Gia công ren.
• Khoan lỗ.
• Gia công các chi tiết dạng trục nhỏ.
• Sản xuất vít, đai ốc và chi tiết tiện.
• Gia công hàng loạt bằng máy tự động.

Nếu doanh nghiệp cần tìm hiểu thêm các loại thép dùng trong gia công cơ khí, có thể tham khảo vatlieucokhi.net để mở rộng thông tin về vật liệu và ứng dụng.

Thép 1117 gia công có tốt không?

1117 cũng thuộc nhóm thép có khả năng gia công tốt hơn nhiều loại thép carbon thông thường. Hàm lượng mangan và lưu huỳnh được điều chỉnh nhằm hỗ trợ quá trình cắt gọt.

Tuy nhiên, xét riêng về khả năng gia công cắt gọt, 1144 thường có lợi thế hơn 1117, đặc biệt khi sản xuất hàng loạt và yêu cầu tốc độ gia công cao.

1117 lại có lợi thế ở việc cân bằng giữa khả năng gia công và tính chất của thép carbon thấp.

4. So sánh cơ tính thép 1144 và 1117

Không nên so sánh cơ tính của hai mác thép chỉ dựa trên tên vật liệu vì cơ tính thực tế phụ thuộc rất nhiều vào trạng thái cung cấp, đường kính/thickness, phương pháp cán hoặc kéo nguội và nhiệt luyện.

Tuy nhiên, xét về bản chất vật liệu, 1144 có hàm lượng carbon cao hơn đáng kể, do đó có tiềm năng đạt độ bền và độ cứng cao hơn 1117 khi được xử lý nhiệt phù hợp.

Với một mẫu AISI 1144 đường kính 25 mm được tôi dầu ở 845°C và ram ở 595°C, MatWeb ghi nhận độ cứng khoảng 212 HB, độ bền kéo 710 MPa và giới hạn chảy 470 MPa. Đây là dữ liệu của một trạng thái nhiệt luyện cụ thể, không phải giá trị áp dụng cho mọi sản phẩm 1144.

Trong khi đó, một dữ liệu của AISI 1117 dạng thanh kéo nguội đường kính 32–50 mm cho độ cứng khoảng 131 HB, độ bền kéo 450 MPa và giới hạn chảy 380 MPa.

Do đó, nếu yêu cầu của chi tiết nghiêng về độ bền và khả năng nhiệt luyện, 1144 thường có nhiều dư địa hơn.

5. Thép 1144 và 1117: loại nào dễ nhiệt luyện hơn?

Khả năng nhiệt luyện của 1144

Do có khoảng 0,40–0,48% carbon, 1144 có khả năng đáp ứng các quy trình nhiệt luyện như:

• Tôi.
• Ram.
• Ủ.
• Thường hóa.

Sau tôi và ram, 1144 có thể đạt sự cân bằng giữa độ cứng, độ bền và độ dai tùy chế độ xử lý.

Ví dụ, dữ liệu MatWeb cho thấy mẫu 1144 đường kính 25 mm sau tôi dầu ở 845°C có độ cứng khoảng 36 HRC tại bề mặt, 29 HRC ở vùng giữa bán kính và 24 HRC tại tâm. Sau khi ram ở 595°C, mẫu đạt khoảng 212 HB và độ bền kéo 710 MPa.

Tuy nhiên, đây chỉ là dữ liệu tham khảo cho một kích thước và chế độ xử lý cụ thể. Khi sản xuất thực tế cần xây dựng chế độ nhiệt luyện dựa trên kích thước chi tiết, yêu cầu độ cứng và thiết bị xử lý.

Khả năng nhiệt luyện của 1117

1117 có hàm lượng carbon thấp hơn nhiều nên khả năng đạt độ cứng cao xuyên suốt tiết diện bằng tôi thông thường bị hạn chế hơn 1144.

Do đó, 1117 thường được sử dụng trong trạng thái cung cấp phù hợp với yêu cầu cơ khí hoặc cho các chi tiết mà độ cứng khối không phải tiêu chí chính.

Nếu cần một chi tiết vừa gia công tốt vừa có khả năng đạt cơ tính cao hơn sau nhiệt luyện, 1144 thường là lựa chọn đáng cân nhắc.

6. Thép 1144 và 1117 loại nào phù hợp làm trục?

Đây là câu hỏi khá phổ biến trong thực tế cơ khí.

AISI 1117 được MatWeb ghi nhận các ứng dụng như medium duty shafts, studs, pins, distributor cams, cam shafts và universal joints, cho thấy mác thép này phù hợp với nhiều chi tiết cơ khí tải vừa.

1144 cũng có thể sử dụng cho các chi tiết dạng trục, đặc biệt khi yêu cầu gia công tiện cao và sản xuất số lượng lớn.

Tuy nhiên, nếu trục chịu tải động lớn, va đập hoặc yêu cầu chống mỏi cao, không nên chỉ lựa chọn giữa 1144 và 1117 dựa trên khả năng gia công. Khi đó cần đánh giá tải trọng, kích thước, điều kiện làm việc và phương án nhiệt luyện; những mác thép hợp kim có độ thấm tôi cao có thể phù hợp hơn.

7. So sánh khả năng hàn của thép 1144 và 1117

Đây là điểm cần chú ý khi lựa chọn vật liệu.

Hàm lượng lưu huỳnh cao của 1144 có lợi cho gia công cắt gọt nhưng lại không phải ưu điểm đối với quá trình hàn. Vì vậy, 1144 không phải lựa chọn ưu tiên nếu chi tiết yêu cầu hàn nhiều.

1117 có carbon thấp hơn và thường thuận lợi hơn về mặt hàn so với 1144. Tuy nhiên, phương pháp hàn thực tế vẫn phải căn cứ vào kích thước chi tiết, quy trình hàn, vật liệu hàn và yêu cầu cơ tính vùng ảnh hưởng nhiệt.

Với những sản phẩm cần vừa hàn vừa gia công, nên đánh giá tổng thể quy trình sản xuất thay vì chỉ nhìn vào khả năng cắt gọt.

8. Ứng dụng của thép 1144 và 1117

Ứng dụng thép 1144

1144 thường phù hợp với các sản phẩm cần gia công cắt gọt hiệu quả như:

• Vít máy.
• Đai ốc.
• Chốt.
• Chi tiết tiện CNC.
• Chi tiết ren.
• Linh kiện cơ khí chính xác.
• Chi tiết sản xuất hàng loạt.
• Một số loại trục và chi tiết máy.

MatWeb cũng liệt kê các ứng dụng của 1144 gồm thanh kéo nguội hoặc thanh hoàn thiện, đai ốc dập nguội, đinh tán, vít máy và vít gỗ.

Ứng dụng thép 1117

1117 thường được sử dụng cho:

• Trục tải vừa.
• Chốt.
• Stud.
• Cam.
• Camshaft.
• Chi tiết máy.
• Khớp nối.
• Các chi tiết gia công tự động.
• Chi tiết cần kết hợp khả năng gia công với độ dẻo tương đối tốt.

Như vậy, phạm vi ứng dụng của hai mác thép có thể giao nhau, nhưng mục tiêu lựa chọn vật liệu khác nhau.

9. Bảng so sánh thép 1144 và 1117

10. Nên chọn thép 1144 hay 1117?

Chọn thép 1144 khi:

• Ưu tiên năng suất gia công CNC.
• Cần tiện hàng loạt.
• Muốn phoi dễ gãy.
• Chi tiết có nhiều nguyên công cắt gọt.
• Cần vật liệu có hàm lượng carbon đủ cao để nhiệt luyện.
• Sản xuất vít, đai ốc hoặc các chi tiết tiện.

Chọn thép 1117 khi:

• Cần thép carbon thấp.
• Chi tiết làm việc ở tải vừa.
• Cần gia công tốt nhưng không yêu cầu độ cứng cao.
• Sản phẩm là chốt, trục, cam hoặc stud.
• Cần cân bằng giữa khả năng gia công và tính chất của thép carbon thấp.

Đối với doanh nghiệp cần lựa chọn vật liệu theo đường kính, phương pháp gia công và yêu cầu cơ tính, có thể tham khảo thêm thông tin vật liệu cơ khí tại vatlieucokhi.org.

11. Thép 1144 và 1117 loại nào tốt hơn?

Không có câu trả lời tuyệt đối rằng 1144 tốt hơn 1117 hoặc ngược lại.

Nếu tiêu chí chính là gia công cắt gọt, tiện CNC và sản xuất hàng loạt, 1144 thường có lợi thế nhờ hàm lượng lưu huỳnh cao hơn và cấu trúc vật liệu phù hợp cho gia công.

Nếu tiêu chí chính là thép carbon thấp, chi tiết tải vừa và yêu cầu vật liệu tương đối dễ gia công, 1117 có thể phù hợp hơn.

Đối với các chi tiết chịu tải cao, tải va đập hoặc tải mỏi, cần đánh giá thêm thiết kế và điều kiện làm việc trước khi quyết định vật liệu.

12. Mua thép 1144 và 1117 ở đâu?

Khi mua thép 1144 hoặc 1117, khách hàng nên cung cấp đầy đủ:

• Mác thép cần mua.
• Đường kính hoặc kích thước.
• Số lượng.
• Dạng thanh tròn, thanh vuông hoặc quy cách khác.
• Trạng thái vật liệu nếu có yêu cầu.
• Tiêu chuẩn hoặc chứng chỉ vật liệu nếu cần.
• Mục đích gia công và yêu cầu cơ tính.

Việc xác định đúng mác thép ngay từ đầu giúp tránh tình trạng dùng thép carbon thấp thay cho thép carbon trung bình hoặc ngược lại, đặc biệt đối với các chi tiết cần nhiệt luyện.

Quý khách có thể liên hệ CÔNG TY TNHH MTV VẬT LIỆU TITAN để được tư vấn về mác thép, quy cách và nhu cầu sử dụng thực tế.

FAQ – Câu hỏi thường gặp về thép 1144 và 1117

Thép 1144 và 1117 khác nhau như thế nào?

Khác biệt lớn nhất nằm ở hàm lượng carbon và lưu huỳnh. 1144 có carbon và lưu huỳnh cao hơn, nhờ đó có khả năng gia công và tiềm năng nhiệt luyện tốt hơn. 1117 có carbon thấp hơn và phù hợp với nhiều chi tiết cơ khí tải vừa.

Thép 1144 có dễ gia công hơn 1117 không?

Thông thường có. Hàm lượng lưu huỳnh của 1144 cao hơn đáng kể, giúp hỗ trợ quá trình tạo và phá phoi. Vì vậy 1144 thường được ưu tiên cho tiện CNC và gia công hàng loạt.

Thép 1117 có nhiệt luyện được không?

1117 có thể được xử lý nhiệt theo những quy trình phù hợp, nhưng do hàm lượng carbon thấp nên khả năng đạt độ cứng cao bằng tôi xuyên suốt tiết diện hạn chế hơn so với 1144.

Thép 1144 có làm trục được không?

Có thể. Tuy nhiên, việc dùng 1144 làm trục phụ thuộc vào tải trọng, kích thước, tốc độ quay, tải mỏi và yêu cầu nhiệt luyện. Với trục chịu tải cao, nên đánh giá thêm các mác thép có độ bền và độ thấm tôi cao hơn.

Thép 1117 thường dùng để làm gì?

1117 được sử dụng cho nhiều chi tiết cơ khí tải vừa như trục, chốt, stud, cam, camshaft và khớp nối.

Thép 1144 có tốt cho gia công CNC không?

Có. Đây là một trong những ưu điểm nổi bật của 1144. Mác thép này đặc biệt phù hợp với các nguyên công tiện, khoan, ren và gia công hàng loạt.

Nên chọn thép 1144 hay 1117 để tiện CNC hàng loạt?

Nếu mục tiêu ưu tiên là năng suất cắt gọt và khả năng phá phoi, 1144 thường là lựa chọn phù hợp hơn. Nếu chi tiết không yêu cầu cơ tính cao và cần thép carbon thấp, 1117 có thể đáp ứng tốt.

Thép 1144 có phải inox không?

Không. 1144 là thép carbon thuộc dòng AISI 1000, không phải thép không gỉ. Thành phần của 1144 không có hàm lượng chromium đủ để được phân loại là stainless steel.

Thép 1144 và 1117 loại nào phù hợp cho sản xuất đai ốc?

1144 có lợi thế về gia công và khả năng tạo phoi. MatWeb cũng liệt kê đai ốc dập nguội trong nhóm ứng dụng của 1144. Tuy nhiên, vật liệu cụ thể cần được lựa chọn theo phương pháp sản xuất, yêu cầu cơ tính và tiêu chuẩn của sản phẩm.

Thông tin liên hệ

CÔNG TY TNHH MTV VẬT LIỆU TITAN

📍 Địa chỉ: 133/14/5 Bình Thành, Phường Bình Hưng Hòa B, Quận Bình Tân, TP. Hồ Chí Minh.
🏪 Cửa hàng: 145D Bình Thành, Phường Bình Hưng Hòa B, Quận Bình Tân, TP. Hồ Chí Minh.
📞 Hotline: 0909 246 316
🌐 Website: vatlieutitan.vn

Kết luận: Khi so sánh thép 1144 và 1117, 1144 nổi bật về khả năng gia công cắt gọt và tiềm năng đạt cơ tính cao hơn nhờ hàm lượng carbon cao hơn. 1117 lại phù hợp với nhóm chi tiết thép carbon thấp, tải vừa và yêu cầu gia công tương đối tốt. Lựa chọn đúng mác thép cần dựa trên yêu cầu thực tế của sản phẩm, không chỉ dựa vào độ cứng hoặc giá vật liệu.